Kısaca
- Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Rasih Sonsöz, kolesterol konusunda toplumda doğru bilinen dört yanlışı ve bu yanlışların hayati risk oluşturabileceğini anlattı.
- Uzmana göre kolesterolün normal çıkması her hasta için risksiz anlamına gelmez; hedef değer kişiden kişiye değişir ve yaşam tarzı değişiklikleri çoğu zaman ilaç tedavisinin yerini tutmaz.
- Sonsöz, sağlıklı beslenme, düzenli hareket, sigarayı bırakma, kilo kontrolü ve düzenli uykuyu kolesterolü düşürmeye destek olan beş alışkanlık olarak sıraladı.
Kalp ve damar hastalıkları, ülkemizde ve dünyada önde gelen ölüm nedenleri arasında yer alıyor ve son yıllarda gençleri de etkilemeye başladı. Yüksek kolesterol, kalp krizi ve inme riskini artıran önemli bir risk faktörü olarak öne çıkıyor. Acıbadem International Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Rasih Sonsöz, kolesterol hakkında toplumda doğru sanılan bazı yanlışların hayati riske yol açabileceğini belirtti.
Doç. Dr. Sonsöz, kolesterol konusunda sık yapılan dört yanlışı ve doğrusunu anlattı.
Birinci yanlış, kolesterol değerinin normal çıkmasının sorun olmadığı yönünde. Sonsöz’e göre hedef değer kişiden kişiye değişiyor; sigara, yüksek tansiyon, diyabet ve yaş gibi risk faktörleri aynı değeri bir kişi için kabul edilebilir, bir başkası için tehlikeli hale getirebiliyor. Kolesterol belirti vermeden ilerleyebildiği için kalp krizi ve inme riskini artırabiliyor. Sonsöz, 59 yaşında, sigara içen ve tansiyonu yüksek bir erkeğin 129 mg/dL kolesterol değerini normal sanabildiğini, oysa bu kişinin risk profilinin kalp açısından en az 65-70 yaşında bir kişiye benzediğini söyledi. "Hastalar kolesterol anlamında kendi risklerinin farkında değil" diyen Sonsöz, genel olarak 100 mg/dL ve üzerindeki LDL, yani "kötü" kolesterolün artmış riske işaret ettiğini, ancak hedef değerin kişiye göre farklılık gösterdiğini belirtti.
İkinci yanlış, diyet ve sporla kolesterolün yeterince düşeceği inancı. Sonsöz, sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, düzenli egzersiz ve alkolden uzak durmanın önemli olduğunu, ancak tek başına çoğu zaman yeterli olmadığını söyledi. Ona göre yaşam tarzı değişiklikleriyle kolesterol yaklaşık yüzde 20-30 oranında düşebiliyor; örneğin 120’den 90’a inebiliyor. Stentli ve kolesterolü 120 olan bir kişinin ise 55’in altına inmesi gerekiyor ve bu da yaşam tarzıyla tek başına sağlanamıyor. Bilimsel çalışmaların, kolesterolü düşük olanların daha az kalp krizi geçirdiğini gösterdiğini belirtti.
Üçüncü yanlış, kolesterol ilaçlarının zarar vereceği korkusu. Sonsöz, bu korkunun çoğu zaman tedavinin ertelenmesine ya da doktor önermediği halde ilaçların bırakılmasına yol açtığını anlattı. Araştırmaların kolesterol ilaçlarının ciddi bir yan etkisi olmadığını gösterdiğini, nadir de olsa ciddi bir bulgu görülmesi durumunda ise hekimin süreci değerlendirdiğini belirtti. "Hastalar ilaçların yan etkisinden korkarak yıllarca yüksek kolesterolle kalp-damar hastalığı risklerini artırıyorlar" dedi. Doktorun önerdiği ilaç tedavisinin uygulanmasını ve doktora danışılmadan ilacın bırakılmamasını istedi.
Dördüncü yanlış, takviye gıdalarla kolesterolün düşürülebileceği inancı. Sonsöz, sosyal medya, internet ve çevreden duyulan önerilerle takviye gıdalara yönelmenin toplumda sık yapılan tehlikeli hatalardan biri olduğunu söyledi. Doktor önerisi olmadan kullanılan "doğal takviye" ürünlerin kullanılan ilaçlarla etkileşebileceğini ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirtti. Takviyeye güvenerek ilaç tedavisini ertelemenin ya da bırakmanın riski daha da artırdığını vurguladı; herhangi bir takviye kullanmadan önce hekime danışılmasını önerdi.
Sonsöz, kolesterolü düşürmeye katkı sağlayabilecek beş alışkanlığı da sıraladı. Birincisi, kalp dostu beslenmek. Doymuş ve trans yağ tüketiminin azaltılması, sebze, meyve, kuruyemiş, kuru baklagil, tam tahıllar, lifli gıdalar ve balığa daha fazla yer verilmesi öneriliyor. Çok düşük karbonhidratlı ya da keto diyetlerinin çoğunlukla doymuş yağdan zengin olduğu ve LDL kolesterolü yükseltebileceği belirtiliyor; büyük bir beslenme değişikliği öncesinde sağlık profesyoneline danışılması isteniyor.
İkincisi, düzenli fiziksel aktivite. Yürüyüş, dans, yüzme ya da bahçe işleri gibi sevilen bir aktivitenin haftada yaklaşık 150 dakika orta şiddette yapılmasının LDL kolesterolü düşürmeye ve HDL kolesterolü yükseltmeye yardımcı olduğu belirtiliyor.
Üçüncüsü, sigarayı bırakmak. Sigara ve elektronik sigaranın HDL kolesterolü düşürdüğü, bırakmanın ise trigliseritlerin düşmesine, HDL’nin yükselmesine ve damarların daha iyi çalışmasına destek olduğu ifade ediliyor. Sigara kullanmayanların da sigara dumanına maruz kalmaktan kaçınması gerektiği vurgulanıyor.
Dördüncüsü, sağlıklı kiloya ulaşmak ve korumak. Fazla kilosu olanların kilo vermesinin LDL kolesterolü ve trigliseritleri düşürmeye yardımcı olabileceği; sağlıklı kiloyu korumanın kalp krizi ve inme riskini azalttığı belirtiliyor.
Beşincisi, yeterli ve düzenli uyku. Yetersiz ve düzensiz uykunun düşük HDL ile yüksek LDL ve trigliserit düzeyleriyle ilişkili bulunduğu aktarılıyor. Her gün aynı saatlerde uyuyup uyanmak ve sakin bir uyku ortamı oluşturmak öneriliyor; günde 7-9 saatlik düzenli uykunun kolesterol dengesini korumaya destek olduğu belirtiliyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
