Kısaca
- Osmangazi Belediyesi, Bursa Tabip Odası iş birliğiyle "700 Yılda Bursa Tıbbı Konuşuyor" panelini düzenledi.
- Panelde Bursa’nın Osmanlı’dan Cumhuriyet’e sağlık tarihi, salgın hastalıklarla mücadele ve tıbbın geleceği ele alındı.
- Osmangazi Gösteri Merkezi’ndeki panelin moderatörü Prof. Dr. Alpaslan Türkkan oldu.
Osmangazi Belediyesi’nin Bursa’nın fethinin 700. yılı etkinlikleri kapsamında düzenlediği "700 Yılda Bursa Tıbbı Konuşuyor" panelinde, kentin Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan sağlık tarihi konuşuldu. Panelde salgın hastalıklarla mücadele deneyimi ve tıbbın geleceği de değerlendirildi.
Panel, Bursa Tabip Odası iş birliğiyle Osmangazi Gösteri Merkezi’nde gerçekleştirildi ve moderatörlüğünü Prof. Dr. Alpaslan Türkkan üstlendi. Alanında uzman akademisyenlerin katıldığı oturumda beyin, yaşam ve bilim üzerine de görüşler paylaşıldı.
Dünya Sanat ve Bilim Mütevelli Heyet Üyesi, beyin ve hipofiz cerrahı Prof. Dr. Türker Kılıç, "Beyin ve Yaşam" başlıklı sunumuyla katılımcılara bilgi aktardı. Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Elif Atıcı, tarih boyunca yaşanan salgın hastalıkları ve bu salgınlarla mücadele yöntemlerini anlattı. Aynı bölümde görev yapan Prof. Dr. Murat Civaner ise Osmanlı’dan Cumhuriyet’e kentin sağlık tarihine ışık tuttu.
Kentin tıp geçmişine bakış
Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın, Bursa’nın fethinin 700. yılında düzenlenen panellerin dördüncüsünün bu olduğunu söyledi. Aydın, daha önce bir Türk dili ve edebiyatı sempozyumu, Bursa Mimarlar Odası ile yapı ve mimariyi, bir üçüncü panelde de depremi ele alındığını belirtti. Bursa Barosu ile hukuk ve Bursa Ticaret Odası ile ticaret konularının da ele alınacağını ifade etti. Aydın, etkinliklerin Aralık ayında tamamlanacağını ve çalışmaların bir kitapta toplanacağını açıkladı.
Bursa Tabip Odası Başkanı Dr. Ferda Firdin, kentin tarihine tıp ve hekimlik penceresinden bakmak için bir araya geldiklerini söyledi. Firdin, bir kentin tarihinin yalnızca fetihlerden, hükümdarlardan, anıtlardan ve mimari eserlerden oluşmadığını; insanların hastalıklarla nasıl mücadele ettiğinin ve yaşamı korumak için hangi bilgileri ürettiklerinin de bu tarihin parçası olduğunu vurguladı. Bursa’nın darüşşifalarından bugünün modern tıp kurumlarına uzanan sürecin, insanın hastalığı anlama ve yaşamı koruma çabasının tarihi olduğunu ifade etti.
Firdin, tıp tarihinin yalnızca tıbbi keşiflerin ve başarıların tarihi olarak okunmaması gerektiğini de söyledi. Ona göre bu tarih, insanlığın bilgiyle inanç, bilimle otorite ve etikle iktidar arasında kurduğu ilişkinin de tarihidir. Geçmişe bakarken yalnızca gurur duymanın yeterli olmadığını, geçmişin ne öğrettiğinin ve hangi kazanımların korunabildiğinin sorgulanması gerektiğini belirtti.
Salgınlar ve Bursa’nın yeri
Prof. Dr. Murat Civaner, Bursa’nın Osmanlı’nın ilk başkenti olduğunu ve Cumhuriyet döneminde kurulan kurumlar içinde de ilklere sahip bir kent olduğunu söyledi. Sağlık tarihinde kentin önemli bir yere sahip olduğunu belirten Civaner, Yıldırım Darüşşifası’nın 1399 yılına tarihlendiğini ifade etti. Külliyenin bir parçası olan ancak külliyenin içinde bulunmayan yapının 1,5 dönümlük bir alanda yer aldığını, ortasında bir avlu bulunduğunu ve içinde 20 hasta odası ile hekimler ve eczacılar için odalar ve bir dershane olduğunu anlattı. Civaner, buradan tıp tarihi açısından önemli isimlerin yetiştiğini belirtti.
Doç. Dr. Elif Atıcı ise salgınların yalnızca insan bedenini hedef alan biyolojik olaylar olmadığını, toplumların düzenini, ekonomisini ve sosyal ilişkilerini de sarsan büyük tarihsel kırılmalar yarattığını söyledi. Atıcı, salgınların ölümü bireysel bir son olmaktan çıkarıp kitlesel bir felakete dönüştürdüğünü ve karşılarında uzun süre nedenleri anlaşılamayan görünmez bir düşman bulunduğunu ifade etti.
Beyin, yaşam ve bilim
Prof. Dr. Türker Kılıç, Bursa’nın çok kadim bir şehir olduğunu ve kentte 8 bin 500 yıldır bir kültürün sürdüğünü söyledi. İnsan beynini var olan en güzel şey olarak nitelendiren Kılıç, beynin güzelliğinin temel nedeninin düşünebilmesi ve sanat ile güzellik üretebilmesi olduğunu belirtti. Kılıç, ilkokul dördüncü sınıfta bir ders kapsamında beyin rolünü üstlendiğini ve o günden bu yana beynin düşünce ve zihin üretme biçimiyle ilgilendiğini anlattı. Doktorasını anatomi alanında tamamladığını, Avrupa Bilim ve Sanat Akademisi’ne 2012 yılında, Dünya Sanat ve Bilim Akademisi’ne 2020 yılında seçildiğini ve Avrupa kökenli İnsan Beyni Projesi’nde yer aldığını ifade etti. Kılıç, insan beyninin düşünce üretme modeliyle yaşamın işleyişi arasında bir analoji bulunduğunu söyleyerek, bu konuyu kendisine sorduğu en zor soru olarak tanımladı.
Panel, Bursa’nın 700 yıllık tarihi ve kültürel mirasının sağlık perspektifinden değerlendirilmesine katkı sunarken, geçmişten günümüze tıp alanındaki gelişmelerin ve geleceğe yönelik bilimsel çalışmaların önemine dikkat çekilmesiyle sona erdi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
