Abdi İbrahim Otsuka tarafından 4 Eylül Dünya Polikistik Böbrek Hastalığı Günü dolayısıyla paylaşılan bilgilere göre, kalıtsal bir hastalık olan otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı yalnızca böbrekleri değil, vücudun farklı organ ve sistemlerini de etkileyebiliyor. Bu nedenle hastalığın erken dönemde fark edilmesi, düzenli takip edilmesi ve aile bireylerinin de değerlendirilmesi büyük önem taşıyor.
Ebeveynden Çocuğa Geçiş İhtimali Yüzde 50
Polikistik böbrek hastalığı en sık görülen kalıtsal böbrek hastalıklarından biridir. Hastalığa sahip bir anne veya babanın hastalığa neden olan genetik değişikliği çocuğuna aktarma olasılığı yüzde 50’dir. Bu nedenle ailede polikistik böbrek hastalığı öyküsünün bulunması, diğer aile bireyleri açısından da önemli bir uyarı işaretidir.
Aile taraması, risk altındaki bireylerin hastalık konusunda bilgilendirilmesine ve uygun zamanda hekim değerlendirmesine yönlendirilmesine yardımcı olabilir. Özellikle anne, baba veya kardeşinde polikistik böbrek hastalığı bulunan kişilerin bu durumu hekimleriyle paylaşması önemlidir.
Belirti olmaması hastalığın olmadığı anlamına gelmeyebilir
Polikistik böbrek hastalığı uzun yıllar belirgin bir şikâyete yol açmadan ilerleyebilir. Bazı kişiler hastalıklarını hipertansiyon, yan veya sırt ağrısı, idrarda kan görülmesi, böbrek taşı ya da idrar yolu enfeksiyonu gibi sorunların ortaya çıkmasının ardından öğrenebilir.
Oysa hastalığın erken dönemde tanınması, yalnızca mevcut böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi açısından değil, hastalığın ilerleme riskinin belirlenmesi ve kişiye uygun bir takip planının oluşturulması açısından da önemlidir.
Düzenli takiplerde kan basıncı, böbrek fonksiyonları ve gerekli durumlarda böbreklerin görüntüleme yöntemleriyle değerlendirilmesi, hastalığın seyrinin izlenmesine yardımcı olur.
Polikistik böbrek hastalığı yalnızca böbreklerle sınırlı değildir
Polikistik böbrek hastalığı denildiğinde ilk olarak böbreklerde gelişen kistler akla gelse de hastalık tüm vücudu ilgilendirebilen sistemik bir hastalıktır. Hipertansiyon, hastalığa eşlik eden en önemli sorunlardan biridir ve böbrek fonksiyonları henüz korunmuşken dahi ortaya çıkabilir. Kan basıncının düzenli ölçülmesi ve yüksek tansiyonun uygun şekilde kontrol altına alınması hem böbreklerin hem de kalp-damar sisteminin korunması açısından önem taşır.
Polikistik böbrek hastalığı olan bireylerde kalp ve damar sistemiyle ilişkili bazı sorunlar da toplumun geneline göre daha sık görülebilir. Bu nedenle hastaların yalnızca böbrek fonksiyonlarının değil, genel kardiyovasküler risklerinin de değerlendirilmesi gerekir.
Hastalıkla ilişkili dikkat edilmesi gereken bir diğer durum ise beyin damarlarında gelişebilen anevrizmalardır (baloncuklar). Her hastanın rutin olarak beyin anevrizması açısından taranması gerekmese de ailede beyin anevrizması veya beyin kanaması öyküsü bulunanlar gibi riskli bireylerde hekim tarafından tarama önerilebilir.
Erken tanı, düzenli takip ve doğru yönlendirme önemli
Polikistik böbrek hastalığında hastalığın seyri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Bu nedenle tanının konulmasının ardından düzenli nefroloji takibi ve bireysel risk değerlendirmesi önem taşır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
